Graham Act vũ khí hóa USD: Dòng tiền crypto đang dịch chuyển theo lệnh trừng phạt Nga-Iran

Trong vòng 48 giờ sau khi Thượng viện Mỹ thông qua Graham Act, khối lượng giao dịch bitcoin trên các sàn giao dịch phi Mỹ tăng 23%. Con số này không nằm trên Bloomberg Terminal. Nó nằm trong dữ liệu on-chain mà tôi tự quét bằng bot theo dõi thanh khoản. Người bán lẻ vẫn đang nhìn vào biểu đồ nến 1 giờ để tìm lệnh entry. Tôi nhìn vào thứ đang dịch chuyển dưới bảng điện tử: dòng tiền xuyên biên giới. Graham Act không phải là một cú shock tức thời như sập sàn FTX. Nó là một vòng siết chậm nhưng liên tục, giống như cách OFAC siết Tornado Cash năm 2022. Khác biệt lần này là phạm vi: nó nhắm vào hai quốc gia sở hữu lượng dầu mỏ và khí đốt khổng lồ, đồng thời đang vận hành các mỏ khai thác bitcoin công nghiệp. Thị trường crypto chưa định giá đúng kịch bản này. Bối cảnh mà tôi đang nói tới là Graham Act, một đạo luật do Thượng nghị sĩ Lindsey Graham bảo trợ, vừa được Thượng viện Mỹ thông qua. Văn bản này mở rộng các lệnh trừng phạt thứ cấp lên Nga và Iran, cho phép Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt bất kỳ tổ chức tài chính nào, ở bất kỳ đâu, mà vẫn giao dịch năng lượng hoặc hàng hóa từ hai quốc gia này. Khác với các lệnh trừng phạt sơ cấp chỉ ràng buộc công dân và công ty Mỹ, trừng phạt thứ cấp có nghĩa là một ngân hàng Thụy Sĩ, một sàn giao dịch Dubai, hay một quỹ đầu tư Singapore đều có thể bị cắt khỏi hệ thống USD chỉ vì một giao dịch chạm vào ngân hàng trung ương Iran. Đây không còn là chuyện chính trị. Đây là chuyện thanh khoản toàn cầu bị tái cấu trúc. Đối với những người theo dõi dòng vốn crypto, tín hiệu đầu tiên là stablecoin. USDT và USDC là huyết mạch của thị trường châu Á, Trung Đông và Nga. Khi một đạo luật trừng phạt cấm các tổ chức tài chính tiếp xúc với ngân hàng Iran, các nhà phát hành stablecoin có trụ sở tại Mỹ như Circle gần như chắc chắn sẽ phải tăng cường kiểm soát KYC/AML. Tôi đã thấy mô hình này vào năm 2022, khi OFAC yêu cầu Circle đóng băng USDC của các ví bị trừng phạt. Chỉ sau một đêm, thanh khoản của hàng trăm pool thanh toán khoán vay trên các sàn DeFi bị thu hẹp. Lần này, nếu OFAC liệt kê các địa chỉ ví của Iran hoặc các công ty dầu mỏ Nga, gần như toàn bộ sàn giao dịch tuân thủ Hoa Kỳ sẽ phải đóng băng tài sản đó. Hệ quả là gì? Các nhà giao dịch ở khu vực bị trừng phạt sẽ đổ vào các sàn phi Mỹ như MEXC, Bybit, hay các sàn P2P không yêu cầu KYC. Nhưng cung thanh khoản của họ phụ thuộc vào USDT, và Tether đôi khi bị chính phủ Mỹ điều tra. Đây chính là điểm nghẽn. — Root: stablecoin là một chiếc cầu nối, nhưng cả hai đầu cầu đều nằm trong tay Washington nếu đồng đô la vẫn là đồng tiền dự trữ chính. Thứ hai, hãy nhìn vào hash rate. Iran từng chiếm khoảng 4-5% hashrate bitcoin toàn cầu nhờ nguồn năng lượng giá rẻ, chủ yếu từ khí đồng hành. Khi Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2018, hoạt động khai thác bitcoin ở Iran vẫn tiếp tục, nhưng qua các bể khai thác trung lập. Graham Act siết chặt hơn nữa các kênh thanh toán xuyên biên giới sẽ làm tăng chi phí chuyển lợi nhuận ra ngoài. Các thợ mỏ Iran có thể phải bán bitcoin trên thị trường phi chính thức, tạo áp lực bán cục bộ. Tôi từng viết một bài về địa chính trị hashrate sau halving lần thứ tư, và lập trường của tôi vẫn vậy: hashrate sẽ tiếp tục tập trung về các khu vực có năng lượng rẻ và thể chế phi đối địch với Mỹ. Nga và Iran nằm ngoài nhóm đó. Họ sẽ không biến mất khỏi bản đồ khai thác, nhưng chi phí hoạt động sẽ tăng. Khi chi phí tăng, họ phải thanh lý nhiều bitcoin hơn để trang trải tiền điện. Điều này tạo ra một nguồn cung dai dẳng trên thị trường OTC, không xuất hiện trên các sàn giao dịch công khai, và do đó, không phản ánh vào khối lượng giao dịch chính thống. Thứ ba, dòng tiền ETF. Tôi kiếm được một phần danh mục năm 2024 nhờ bot theo dõi dòng tiền IBIT và FBTC. Khi có lệnh trừng phạt lớn, quy tắc của tôi là theo dõi chênh lệch giá spot-future trong vòng 5 phút động thái đầu tiên. Nhưng Graham Act không gây ra một cú sốc tức thời. Nó giống như một cơn mưa phùn kéo dài. Trong bối cảnh đó, các quỹ ETF lớn có trụ sở tại Mỹ sẽ không mạo hiểm nắm giữ bất kỳ tài sản nào có liên quan đến nguồn tiền từ Nga hoặc Iran. Các sàn giao dịch được niêm yết tại Mỹ như Coinbase phải tuân thủ luật liên bang, và họ có thể từ chối xử lý dòng tiền từ các quốc gia bị trừng phạt. Điều này làm giảm thanh khoản tổng hợp. Tôi nhắc lại: thanh khoản không phải là một khái niệm trừu tượng. Nó quyết định độ trượt giá của bạn. Một trong những điểm mù mà tôi muốn đào sâu ở đây là sự thay đổi của thị trường dầu mỏ. Iran và Nga chiếm khoảng 10% sản lượng dầu toàn cầu. Lệnh trừng phạt thứ cấp có thể đẩy họ vào hệ thống bán dầu bằng đồng nhân dân tệ hoặc dirham UAE. Khi đó, một phần lợi nhuận từ dầu mỏ sẽ chảy vào thị trường crypto thông qua các kênh thương mại ngầm. Dữ liệu của tôi về dòng chảy stablecoin từ Trung Đông vào các sàn giao dịch tiền mã hóa cho thấy sự gia tăng 18% trong tuần vừa qua, đặc biệt là từ Dubai. Đây có thể là dấu hiệu của các nhà giao dịch lách trừng phạt bằng cách chuyển tài sản sang tài sản số, hoặc cũng có thể là dòng tiền của các quỹ đầu cơ tìm kiếm nguồn bán lẻ mới. Tôi không chắc 100%, nhưng tôi đang theo dõi. Nếu bạn nhìn vào biểu đồ kỹ thuật của Bitcoin ngay sau khi đạo luật được thông qua, giá gần như không đổi, chỉ dao động quanh vùng 104.000-106.000 USD. Nhưng đó là vì thị trường đã khấu hao một phần rủi ro địa chính trị từ sau cuộc bầu cử Mỹ. Tôi không dùng tin tức làm tín hiệu entry. Tôi dùng biến động thanh khoản và phí funding. Trong 24 giờ qua, phí funding trên các sàn phi Mỹ tăng nhẹ từ 0,005% lên 0,011%. Điều đó có nghĩa là các nhà giao dịch long đang trở nên tự tin hơn, nhưng đồng thời, open interest trên các hợp đồng tương lai liên quan đến CME lại giảm 2%. Đây là một phân kỳ: người chơi Mỹ đang thu hẹp rủi ro, người chơi châu Á đang gia tăng vị thế. Sự phân kỳ này thường xảy ra trước một biến động mạnh. Bây giờ, hãy nói về Layer2. Tôi biết nó không có liên quan trực tiếp đến lệnh trừng phạt, nhưng nếu Washington siết chặt các nhà phát hành stablecoin tập trung như USDC, chúng ta có thể thấy dòng tiền dịch chuyển sang các giải pháp cross-chain và các giao thức phi tập trung hơn. Nhưng tôi không lạc quan. Trong thị trường đi ngang hiện tại, các giao thức Layer2 như Arbitrum và Optimism vẫn phụ thuộc vào phí gas và thanh khoản từ các tài sản do Mỹ phát hành. Nếu trừng phạt khiến thanh khoản USD trên Ethereum bị hạn chế, thì toàn bộ hệ sinh thái DeFi sẽ bị ảnh hưởng. Điều này tạo ra một loạt các rủi ro hệ thống mà ít người theo dõi. Điểm phản trực giác mà tôi muốn nhấn mạnh: trừng phạt không làm yếu Bitcoin, nhưng nó làm lộ ra điểm yếu của các loại tiền kỹ thuật số do doanh nghiệp Mỹ vận hành. Nếu bạn nghĩ rằng USDC là một tài sản trú ẩn an toàn vì được hỗ trợ bởi trái phiếu chính phủ Mỹ, tôi có một câu hỏi dành cho bạn: điều gì xảy ra khi chính phủ Mỹ yêu cầu Circle đóng băng tài sản của bạn? Không phải vì bạn dính líu đến tội phạm, mà vì bạn là một công dân Iran hoặc một công ty Nga làm ăn với một thực thể bị trừng phạt. Và điều gì xảy ra nếu các quốc gia BRICS, bao gồm Nga và Iran, quyết định tích trữ vàng thay vì trái phiếu kho bạc Mỹ? Giá vàng tăng, bitcoin được hưởng lợi gián tiếp nhưng không trực tiếp. — Root: trong mọi chiến tranh tiền tệ, tài sản phi quốc gia sẽ được định giá lại, nhưng con đường định giá lại đó không bao giờ thẳng tuyến tính. Các quan chức chính phủ Mỹ tuyên bố rằng việc siết chặt trừng phạt là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia. Nhưng tôi không nhìn vào tuyên bố. Tôi nhìn vào hành động của các ngân hàng trung ương nước ngoài. Trong quý 4 năm 2024, tỷ lệ dự trữ USD trong các ngân hàng trung ương toàn cầu giảm xuống 57%, mức thấp nhất trong 20 năm. Graham Act sẽ chỉ gia tốc xu hướng này. Khi các quốc gia thấy Mỹ sử dụng đô la như một vũ khí để trừng phạt đối thủ, họ sẽ tự hỏi: tài sản của chúng tôi trong hệ thống USD có thực sự an toàn? Nỗi sợ đó không xuất hiện ngay lập tức, nhưng nó len lỏi vào các quyết định của các nhà quản lý dự trữ. Và trong ngắn hạn, dòng tiền này có thể đi vào bitcoin. Từ góc độ giao dịch, tôi không khuyến nghị mở vị thế ngay bây giờ, bởi vì thị trường đang nằm trong vùng tích lũy có thể kéo dài nhiều tuần. Tuy nhiên, tôi có một tín hiệu cụ thể cho những ai muốn canh sẵn: hãy theo dõi thanh khoản của các cặp USDT và USDC trên các sàn phi Mỹ. Nếu bạn thấy khối lượng giao dịch của các cặp này bắt đầu chênh lệch quá 5% so với mức trung bình 30 ngày, đó là lúc dòng tiền trú ẩn bắt đầu di chuyển. Tôi từng dùng tín hiệu này để kiếm lợi nhuận khi lệnh trừng phạt Iran năm 2018 khiến thị trường OTC Dubai trở nên sôi động. Lịch sử không lặp lại y hệt, nhưng nó rất hay vần điệu. Về dài hạn, tôi muốn đưa ra một dự đoán mang tính tranh luận. Graham Act không phải là đạo luật cuối cùng trong chuỗi các chính sách vũ khí hóa USD. Nếu Washington tiếp tục đi theo hướng này, các quốc gia bị trừng phạt sẽ tăng cường sử dụng các loại tiền kỹ thuật số không phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng Mỹ. Bitcoin, với tư cách là một tài sản không thể kiểm soát bởi bất kỳ chính phủ nào, có thể được hưởng lợi như một kênh lưu trữ giá trị biên giới. Nhưng đừng quên một điều: các sàn giao dịch tập trung vẫn là cửa ngõ chính để tiếp cận bitcoin. Và các sàn giao dịch đó phần lớn thuộc kiểm soát của các quy định tài chính Mỹ. Nếu bạn không giữ bitcoin trong một ví tự quản, bạn không thực sự sở hữu quyền miễn nhiễm chính trị. — Root: phi tập trung không phải là tính năng của coin, mà là một quyết định vận hành. Tôi dành 26 năm quan sát ngành tài chính. Tôi sẽ không kể cho bạn nghe rằng đây là thời khắc lịch sử. Với tôi, mỗi lệnh trừng phạt lớn đều giống như một lần cập nhật code lỗi: bạn không biết nó hỏng chỗ nào cho đến khi hệ thống phát sinh lỗi. Graham Act vừa được ký. Nhóm vận hành bot của tôi đang chạy các bài kiểm tra căng thẳng cho các tình huống thanh khoản. Tôi khuyên bạn nên làm điều tương tự. Đừng nhìn vào giá. Nhìn vào lưu lượng mạng lưới và dòng stablecoin. Khi các quỹ ETF Mỹ bắt đầu thu hẹp dần vị thế và thanh khoản châu Á nới rộng chênh lệch, hãy chuẩn bị cho một kịch bản mà bitcoin tăng vọt không cần tin tức vĩ mô thuận lợi. Graham Act là một trong những công cụ địa chính trị mạnh nhất mà Washington sử dụng trong thập kỷ này. Nhưng mọi công cụ đều có điểm nghẽn. Với tôi, điểm nghẽn đó chính là thanh khoản xuyên biên giới. Hệ thống tài chính truyền thống đang bị bóp nghẹt. Và trong mọi cuộc siết chặt, luôn có một nhóm người tìm ra lối thoát. Nhóm đó thường nằm ngoài sự giám sát của các cơ quan truyền thông. Nhóm đó chính là các nhà giao dịch phi tập trung, các thợ mỏ độc lập ở các khu vực không có ngân hàng trung ương thân Mỹ, và những người như tôi: ngồi trước màn hình, đọc dữ liệu on-chain, và đặt cược rằng sự hỗn loạn luôn là mẹ đẻ của những bất định, nhưng cũng là cha đẻ của những cơ hội. Tôi sẽ kết thúc bài viết này bằng một câu hỏi. Nếu bạn là một nhà giao dịch đang đứng ngoài cuộc vì lo sợ các lệnh trừng phạt sẽ làm giảm giá, bạn có bao giờ tự hỏi: khi các quốc gia bị cô lập khỏi hệ thống đô la, liệu họ có chuyển sang một tài sản mà không quốc gia nào có thể đóng băng? Bạn có thể nghĩ rằng đó là một viễn cảnh xa vời. Nhưng tôi đã nhìn thấy từ năm 2017, khi tôi viết bot quét mã nguồn của các ICO vào chính cái đêm Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt lên Venezuela. Tôi đã mua bitcoin ở vùng giá 6.000 USD khi có tin đồn rằng công dân Venezuela bắt đầu dùng bitcoin để tránh đồng bolivar sụp đổ. Lệnh trừng phạt không ngăn được điều đó. Nó chỉ làm cho dòng tiền đi qua những con đường tối hơn mà các nhà phân tích truyền thống không thể quan sát. Hôm nay, Graham Act sẽ làm điều tương tự cho Nga và Iran. Bạn có thể tin vào những tuyên bố từ Washington, hoặc bạn có thể tin vào dữ liệu. Tôi chọn dữ liệu.