Có một câu chuyện mà thị trường đang tự kể cho mình nghe: 'Các tổ chức đang mua vào, và họ sẽ mua mãi.' Hãy gọi nó là 'câu chuyện về sự chấp nhận của tổ chức'. Nó là thứ nhiên liệu đẩy giá Bitcoin lên những đỉnh cao mới, là lý do để chúng ta tin rằng 'lần này khác'. Nhưng rồi, một bức ảnh chụp màn hình từ một hồ sơ 13F xuất hiện. Và câu chuyện đột nhiên vỡ vụn.
Bank of America, một trong những ngân hàng lớn nhất thế giới, vừa 'dump' 80% lượng cổ phần của mình ở Strategy (MSTR). Họ cắt giảm vị thế từ khoảng 5.5 tỷ USD xuống chỉ còn 110 triệu USD. Đây không phải là một sự điều chỉnh nhỏ. Đây là một cuộc tháo chạy. Và nó đặt ra một câu hỏi rất khó chịu: Liệu ‘câu chuyện về tổ chức’ mà chúng ta đang say sưa có thực sự chỉ là một câu chuyện?
Tôi sẽ không vội kết luận. Là một người đã từng chứng kiến ICO năm 2017 hứa hẹn 'unbank the banked' rồi sụp đổ, và từng thất bại trong một đề xuất quản trị DAO vì không xây dựng đủ đồng thuận, tôi biết rằng một sự kiện đơn lẻ không bao giờ kể toàn bộ câu chuyện. Nhưng nó là một tín hiệu. Và việc bỏ qua tín hiệu này là một sai lầm mà các nhà đầu tư FOMO thường mắc phải.
Bối cảnh: MSTR là gì, và tại sao nó lại quan trọng?
Strategy (MSTR) không phải là một công ty công nghệ bình thường. Dưới sự lãnh đạo của Michael Saylor, nó đã trở thành một 'cỗ máy mua Bitcoin'. Mô hình kinh doanh của nó rất đơn giản: phát hành trái phiếu chuyển đổi hoặc cổ phiếu với giá cao (premium), lấy tiền mua Bitcoin, rồi kỳ vọng giá Bitcoin tăng nhanh hơn chi phí vốn. Nó là một 'đòn bẩy' (leveraged proxy) cho Bitcoin.
Đối với các tổ chức như quỹ hưu trí hay ngân hàng, mua MSTR là một cách để 'có' Bitcoin mà không cần phải chạm vào nó, mà không cần phải lo lắng về việc lưu ký, hay các rủi ro tuân thủ phức tạp. Họ mua một cổ phiếu, và họ nhận được sự biến động của Bitcoin nhân lên gấp bội. Và trong suốt nhiều năm, ‘câu chuyện’ này đã hoạt động rất tốt. MSTR luôn giao dịch ở mức premium (định giá cao hơn giá trị tài sản ròng NAV) so với lượng Bitcoin mà nó nắm giữ.
Nhưng câu chuyện đó đang thay đổi. Và việc Bank of America bán tháo là một minh chứng rõ ràng.
Phân tích kỹ thuật: Đây không phải là một 'cắt lỗ' thông thường
Hãy nhìn vào con số. Bank of America nắm giữ khoảng 550 triệu USD MSTR. Họ đã bán 80% trong số đó, tương đương 440 triệu USD. Đây là một quyết định lớn. Nó cho thấy một sự thay đổi trong tư duy, không phải là một động thái tái cân bằng danh mục đầu tư thông thường.
Từ kinh nghiệm audit các hợp đồng thông minh và thiết kế cơ chế khuyến khích cho DAO, tôi thấy rõ ràng rằng: Mô hình 'premium' của MSTR đang chịu áp lực cực lớn. Sự ra đời của các quỹ ETF Bitcoin giao ngay (Spot Bitcoin ETFs) như IBIT của BlackRock đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.
Tại sao một tổ chức lại phải mua MSTR với giá đắt hơn (premium) khi họ có thể mua trực tiếp Bitcoin qua ETF với giá sát với giá trị thị trường (NAV)? MSTR giờ đây không còn là lựa chọn duy nhất. Nó thậm chí còn là một lựa chọn tồi hơn.
Bank of America có thể đang nói với chúng ta rằng: 'Chúng tôi không muốn đóng góp vào sự mất hiệu quả về vốn (capital inefficiency) của MSTR nữa. Chúng tôi muốn có Bitcoin, nhưng với giá rẻ hơn, và với rủi ro ít hơn.'
Góc nhìn ngược chiều: Đây có thực sự là tin xấu cho Bitcoin?
Hãy cẩn thận. Đừng nhầm lẫn giữa việc bán MSTR với việc bán Bitcoin. Trên thực tế, việc Bank of America bán MSTR có thể là một tín hiệu tích cực cho thị trường crypto.
Hãy tưởng tượng thế này: 440 triệu USD từ việc bán MSTR có thể được chuyển trực tiếp vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Điều này có nghĩa là dòng vốn vẫn chảy vào Bitcoin, nhưng nó chảy vào một cấu trúc tài chính hiệu quả và minh bạch hơn. Nó không còn bị mắc kẹt trong một cấu trúc 'đòn bẩy' rủi ro nữa.
Từ góc nhìn của một người đã từng sáng lập một DAO và chứng kiến sự thất bại của nó vì thiết kế incentive sai lệch, tôi thấy rõ ràng rằng: Thị trường đang tự điều chỉnh. Nó đang loại bỏ những lớp trung gian không hiệu quả. MSTR là một lớp trung gian như vậy. Nó tồn tại để giải quyết một vấn đề (tiếp cận Bitcoin của tổ chức) mà giờ đây đã có giải pháp tốt hơn (ETF).
Do đó, việc Bank of America 'dump' MSTR có thể là một bước ngoặt. Nó đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên 'mua MSTR để có Bitcoin' và sự khởi đầu của kỷ nguyên 'mua ETF để có Bitcoin'. Và điều này, về lâu dài, là tốt cho sự lành mạnh của thị trường.
Kết luận: Câu chuyện đang thay đổi, nhưng không phải là kết thúc
Vậy, chúng ta đang ở đâu? Tôi không nghĩ rằng việc Bank of America bán tháo là một 'dấu hiệu của ngày tận thế'. Nó không phải là một cú sốc làm sụp đổ thị trường. Nhưng nó là một lời nhắc nhở rất mạnh mẽ. Nó là một lời nhắc nhở rằng niềm tin mù quáng vào một câu chuyện là nguy hiểm.
Câu chuyện 'các tổ chức đang mua' là có thật. Nhưng cách họ mua đang thay đổi. Và nếu bạn đang nắm giữ những tài sản chỉ tồn tại nhờ vào một câu chuyện cũ, bạn có thể sẽ bị bỏ lại phía sau.
Tôi đã từng mất cơ hội lời gấp 50 lần vì quá hào hứng với câu chuyện của OMG mà không nhìn vào các yếu tố cơ bản. Tôi đã từng thất bại trong một đề xuất quản trị vì nghĩ rằng ý tưởng của mình là đủ, mà quên mất việc xây dựng sự đồng thuận. Bài học vẫn vậy: Tin vào câu chuyện, nhưng đừng bao giờ quên kiểm tra mã nguồn.
Bạn có đang nghe thấy tiếng vọng từ năm 2017 không? Nó đang thì thầm rằng: 'Lần này có thể thực sự khác, nhưng cũng có thể giống y như vậy.'