Mọi người bảo tôi sai khi nói DEX không thể thay thế CEX. Nhưng 263,419 người giao dịch perpetual mỗi ngày trên Hyperliquid đang chứng minh điều ngược lại. Con số này, cùng với ~70% thị phần on-chain perpetual, không chỉ là một dữ liệu – nó là tín hiệu cho thấy một lớp hạ tầng tài chính mới đang hình thành.
Khi tôi bắt đầu theo dõi Hyperliquid vào cuối 2024, tôi nghĩ nó chỉ là một DEX khác trong biển DeFi. Nhưng rồi tôi nhìn vào số liệu: 263,419 active traders – con số này tương đương với một sàn CEX cỡ vừa. Và điều đáng nói là họ không chỉ đến để farm airdrop, họ giao dịch thực. Họ mang theo thanh khoản, mang theo khối lượng, và mang theo một câu hỏi lớn: Tại sao hàng trăm nghìn người lại chọn một nền tảng on-chain thay vì Binance hay Bybit?
Câu trả lời nằm ở hai yếu tố: regulatory pressure và công nghệ. Áp lực từ cơ quan quản lý lên CEX ngày càng tăng – Mỹ siết chặt, châu Âu áp dụng MiCA, và các sàn lớn buộc phải hạn chế dịch vụ. Điều này đẩy người dùng tìm đến DEX như một lối thoát. Nhưng không phải DEX nào cũng đáp ứng được nhu cầu giao dịch perpetual – một sản phẩm yêu cầu tốc độ khớp lệnh dưới giây và độ trễ thấp. Hyperliquid đã giải quyết bài toán này bằng cách tự xây L1 (HyperEVM) và sử dụng order book on-chain, thay vì AMM như GMX hay Synthetix. Kết quả: 70% thị phần on-chain perpetual – một con số áp đảo đến mức khó tin.
Nhưng tôi không muốn chỉ dừng lại ở việc khen ngợi. Tôi đã từng chứng kiến sự sụp đổ của nhiều dự án DeFi, và bài học lớn nhất là: thị phần không phải là tất cả. Khi tôi xây dựng cộng đồng học DeFi năm 2020, tôi thấy rằng sự bền vững đến từ giáo dục và quản trị minh bạch, không chỉ từ con số TVL. Hyperliquid hiện tại đang ở đỉnh cao, nhưng tôi nhìn thấy ba nguy cơ tiềm ẩn.
Thứ nhất, sự thống trị 70% là con dao hai lưỡi. Nếu Hyperliquid gặp sự cố kỹ thuật, toàn bộ thị trường on-chain perpetual sẽ chao đảo. Nếu bị hack, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở một dự án. Thứ hai, đội ngũ gần như ẩn danh. Tôi đã từng tham gia vào một dự án có đội ngũ ẩn danh, và khi thị trường downtrend, họ biến mất không dấu vết. Hyperliquid cần minh bạch hơn để xây dựng lòng tin dài hạn. Thứ ba, valuation của HYPE đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng. Với FDV hàng chục tỷ USD, thị trường đã pricing in việc Hyperliquid tiếp tục chiếm lĩnh thị phần. Nhưng nếu tăng trưởng chậm lại, cú sốc sẽ rất lớn.
Tuy nhiên, tôi vẫn tin rằng Hyperliquid đang mở ra một chương mới cho DeFi. Nó không chỉ là một DEX, mà là một lớp hạ tầng tài chính on-chain – nơi mà các nhà giao dịch chuyên nghiệp có thể thực hiện chiến lược phức tạp mà không cần tin tưởng vào bên thứ ba. Câu hỏi còn lại là: Liệu Hyperliquid có thể trở thành 'Binance của on-chain' hay sẽ lặp lại lịch sử của những kẻ độc tôn trước đây? Tôi nghiêng về khả năng thứ hai, nếu họ không giải quyết được bài toán phi tập trung thực sự.
Hãy nhìn vào dữ liệu: 263,419 active traders, 70% market share. Đó là những con số ấn tượng, nhưng tôi đã học được rằng trong crypto, không có gì là mãi mãi. Điều quan trọng không phải là bạn đang ở đâu hôm nay, mà là bạn sẽ đi đâu ngày mai. Và với Hyperliquid, ngày mai có thể là một cú sốc – hoặc một kỷ nguyên mới.